Báo Nhật: Cú đấm vào TikTok làm đảo lộn tham vọng toàn cầu của công nghệ Trung Quốc

Selina Nguyễn

TikTok đang đứng trước ngưỡng cửa hoặc đào thoát thành công, hoặc trở thành “Huawei thứ hai” - bị cuốn vào tâm điểm xung đột Mỹ - Trung.

Mức độ lan truyền nhanh bất ngờ của TikTok trong nửa đầu năm 2020 biến công ty mẹ ByteDance trở thành , là biểu tượng thành công vói các công ty phát triển trên nền tảng internet tại Trung Quốc. Với hơn 70 triệu người dùng tại Mỹ, 10 triệu người Nhật Bản cũng như 200 triệu người ở Ấn Độ, TikTok tạo nên "kỳ lân công nghệ" lớn nhất thế giới, với định giá 140 tỷ USD, theo CB Insights đánh giá.

Mặc dù chưa thể sánh ngang với các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc như Baidu, Alibaba Group Holding và Tencent Holdings nhưng ByteDance còn nhiều dư địa để phát triển, bởi công ty này phụ thuộc rất ít vào thị trường nội địa. 

TikTok đã đưa ByteDance "một bước thành sao" nhưng cũng khiến công ty này rơi vào vòng xoáy nguy hiểm khi đối đầu trực tiếp với lợi ích của Mỹ và Trung Quốc.
TikTok đã đưa ByteDance "một bước thành sao" nhưng cũng khiến công ty này rơi vào vòng xoáy nguy hiểm khi đối đầu trực tiếp với lợi ích của Mỹ và Trung Quốc.

Tuy nhiên, sự phát triển thần tốc của ByteDance nói chung và ứng dụng TikTok nói riêng khiến chính phủ nhiều quốc gia chú ý, trong đó có Washington. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump lo ngại rằng TikTok sẽ gây ra mối đe dọa an ninh quốc gia. 

Lý do được ông Trump đưa ra là bởi ByteDance hoạt động theo quy định tại luật an ninh mạng của Trung Quốc, có hiệu lực từ năm 2017. Theo đó, tất cả các tổ chức và cá nhân ở Trung Quốc phải có nghĩa vụ cung cấp thông tin cho nhà nước nếu được yêu cầu. Washington cho rằng điều này có nghĩa là TikTok và các ứng dụng khác của Trung Quốc sẽ buộc phải chuyển dữ liệu của người dùng Mỹ về Trung Quốc.

"Đó có thể là dữ liệu về nhận dạng gương mặt, thông tin về nơi cư trú, số điện thoại, bạn bè hay tất cả những ai kết nối với họ", Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết.

Trên thực tế, luật pháp Mỹ và Nhật Bản cũng có quy định cho phép các chính phủ có được thông tin cá nhân mà không cần sự đồng ý của công dân đó, nhưng chủ yếu chỉ phục vụ cho hoạt động ngăn chặn tội phạm và phát hiện khủng bố. Và điều này lại hoàn toàn không giống với những gì công ty Trung Quốc đang làm. 

Theo phân tích của Nikkei, trong khi phát triển ứng dụng với mục tiêu thu hút người dùng ngoại quốc, TikTok lại hoạt động dưới quan điểm kiếm duyệt và quản lý của chính quyền Bắc Kinh.

Ngược lại, với các công ty nước ngoài muốn gia nhập thị trường internet Trung Quốc, họ lại vấp phải quy định của luật "Phòng hỏa trường thành" (Great Firewall) được ban hành năm 2006. Ở đó, cả YouTube, Facebook và Twitter đều đã mất quyền hoạt động vào năm 2009, và ngay cả Google cũng phải chùn chân trước những quy định dày đặc của đạo luật này. 

Trong những diễn biến mới nhất liên quan đến TikTok, Microsoft thông báo tập đoàn này đang tìm cách mua lại TikTok tại Mỹ, Canada, Australia và New Zealand. Tổng thống Donald Trump đã ra tối hậu thư yêu cầu thương vụ hoàn tất trước ngày 15/9 hoặc ứng dụng sẽ bị cấm cửa.

Từ áp lực bất thường này, các nhà phân tích cho rằng có khả năng, thương vụ sẽ là cú huých mở đường cho làn sóng các công ty Mỹ mua lại những tiện ích internet từ Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Trung chưa hạ nhiệt.

Bộ Thương mại Mỹ đã đưa hàng chục công ty công nghệ Trung Quốc vào danh sách đen, trong đó có cả nhà cung cấp viễn thông hàng đầu thế giới Huawei hay nhà cung cấp thiết bị giám sát lớn nhất toàn cầu Hikvision. Nếu thương vụ với Microsoft không có bước tiến thành công, TikTok rất có thể trở thành “Huawei thứ hai” khi trở thành kẻ thí mạng trong tâm điểm xung đột Mỹ - Trung.

Tin Cùng Chuyên Mục