CNBC: "Làn sóng" vỡ nợ của các doanh nghiệp nhà nước giúp kinh tế Trung Quốc loại bỏ được "công ty zombie"

Giang Phạm

Những "doanh nghiệp xác sống" với tình trạng hoạt động trì trệ nhưng vẫn dựa vào nguồn nuôi sống từ nhà nước gây ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế Trung Quốc. Chính sự vỡ nợ liên tục của các doanh nghiệp nhà nước trong thời gian qua vô tình giúp cho thị trường Trung Quốc trở nên lành mạnh hơn.

Theo CNBC, xu hướng các công ty nhà nước Trung Quốc vỡ nợ trái phiếu sẽ tiếp tục trong năm 2021. Tuy nhiên giới phân tích lại cho rằng đó là điều tích cực trong dài hạn bởi các "công ty xác sống" sẽ được giải quyết triệt để.

Lâu nay, giới đầu tư thường coi các công ty được chính phủ hậu thuẫn là lựa chọn an toàn vì có đảm bảo “ngầm” giới chức nước này sẽ ra tay cứu giúp nếu rắc rối xảy ra. Tuy nhiên, một loạt vụ vỡ nợ trong những tuần gần đây cho thấy giả định đó không còn đúng.

Nhiều doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc được dự báo sẽ vỡ nợ trong năm sau.
Nhiều doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc được dự báo sẽ vỡ nợ trong năm sau.

Có thể kể đến một vài cái tên doanh nghiệp nhà nước nổi tiếng vừa vỡ nợ như công ty điện than Yongcheng, nhà sản xuất chip Tsinghua Unigroup, tập đoàn ô tô Huachen.

Các nhà phân tích của công ty nghiên cứu CreditSights nhận định: “Đây chính là lời nhắc nhở rằng không phải doanh nghiệp nhà nước nào cũng giống nhau. Những cá thể không thuộc ngành có tầm quan trọng chiến lược hoặc đã rời xa mảng kinh doanh cốt lõi có thể không được nhà nước giải cứu”.

Những công ty "xác sống"

Vụ vỡ nợ của công ty điện than Yongcheng khiến nhiều nhà đầu tư ngạc nhiên bởi doanh nghiệp này được một hãng xếp hạng tín dụng trong nước đánh giá ở mức cao AAA.

Tuy nhiên giới phân tích cho rằng đây là ví dụ điển hình về một công ty có rủi ro lớn mà Ngân hàng trung ương Trung Quốc (PBOC) đã nêu trong báo cáo về sự ổn định của hệ thống tài chính hồi đầu tháng 11. Trong đó, PBOC nêu ra một số vấn đề đang tồn tại trong các tập đoàn lớn có thể trở thành rủi ro cho cả nền kinh tế. 

Ví dụ như việc mở rộng ồ ạt sang các ngành và khu vực khác, gây tích tụ nợ vượt quá khả năng trả của công ty; các vấn đề về quản trị doanh nghiệp như mạng lưới vay mượn chồng chéo giữa một nhóm công ty, các giao dịch bị che giấu và thông tin không minh bạch; hay các doanh nghiệp phụ thuộc vào các khoản vay mượn để trả nợ. 

Theo các nhà phân tích, mặc dù các vụ vỡ nợ này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của thị trường trong ngắn hạn, khiến các "công ty xác sống" không thể kiếm lợi từ ngân hàng và nhà đầu tư trong dài hạn. Nhưng với các ngân hàng, việc loại bỏ "công ty xác sống" sẽ giúp họ nhận diện rủi ro sớm, lựa chọn nhóm tài sản đảm bảo chất lượng khi giải ngân khoản vay cho doanh nghiệp giống như vậy.

Xét về tổng thể, "vỡ nợ là một phần của thị trường lành mạnh khi có thể ngăn chặn nhiều rủi ro có khả năng lây lan ở phạm vi rộng hơn", Creditsights nhận định.

Sẽ có nhiều hơn nữa các vụ vỡ nợ trong tương lai?

Sau một loạt vụ vỡ nợ gần đây, giới chức Trung Quốc cam kết không bao dung với bất cứ hành vi sai trái của những nhà phát hành trái phiếu.

Các nhà quản lý đã mở rộng điều tra công ty Yongcheng và Huachen cũng như những người đứng ra bảo đảm trái phiếu cho họ. Tuy nhiên điều này sẽ không ngăn chặn được hoàn toàn việc công ty nhà nước phá sản.

Công ty tư vấn CreditSights nhận định rằng, đây không phải là lần đầu tiên và chắc chắn sẽ không phải là lần cuối cùng xảy ra tình trạng vỡ nợ ở các doanh nghiệp.

Tuần trước, hãng xếp hạng tín dụng Fitch nhận định số vụ phá sản của doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc có thể sẽ tăng chậm lại trong năm 2021 với điều kiện chính phủ nước này thắt chặt quy định cấp vốn. 

Đồng thời, đơn vị này cho rằng rủi ro vỡ nợ trung bình của doanh nghiệp nhà nước sẽ thấp hơn công ty tư nhân. Cụ thể, tính từ tháng 1 đến tháng 10/2020, có 20 doanh nghiệp tư nhân đã vỡ nợ trái phiếu, trong khi đó con số doanh nghiệp nhà nước là 5. 

Tin Cùng Chuyên Mục