Hàng triệu dân trung lưu tại Đông Nam Á đang rơi vào cảnh nghèo đói

Trần Phương

Từ một khu vực thịnh vượng với tầng lớp trung lưu gia tăng, ASEAN nay sắp chứng kiến hàng triệu người rơi vào cảnh đói nghèo vì dịch Covid-19.

Theo Bloomberg, dịch Covid-19 sẽ làm gia tăng số hộ nghèo ở khu vực Đông Nam Á. Tỷ lệ thất nghiệp gia tăng sẽ kìm hãm đà phát triển của khu vực cũng như khiến các nền kinh tế phải mất nhiều năm mới có thể phục hồi.

Một cuộc khảo sát của Ngân hàng thế giới (World Bank) tại quốc gia chịu thiệt hại nặng nhất trong ASEAN vì dịch Covid-19 là Philippines cho thấy gần 50% số doanh nghiệp tại đây phải đóng cửa và không biết bao giờ có thể mở lại.

Jenn Piñon (35 tuổi), một người làm trong ngành thiết kế mỹ thuật tại Philippines, mất việc vì công ty đóng cửa. Thay vì ngồi thiết kế, giờ đây cô phải đi bán hàng online và sống nhờ tại nhà một người bạn để tiết kiệm chi phí. “Đó là điều chẳng ai mong muốn”, Piñon nói.

Một gian hàng phát thức ăn miễn phí cho những người nghèo chịu ảnh hưởng bởi đại dịch ở Jakarta, Indonesia hồi tháng 5/2020. Ảnh: Getty Images
Một gian hàng phát thức ăn miễn phí cho những người nghèo chịu ảnh hưởng bởi đại dịch ở Jakarta, Indonesia hồi tháng 5/2020.

Lao động trên toàn thế giới đều chịu ảnh hưởng vì dịch Covid-19, nhưng khu vực mới nổi tại Đông Nam Á có lẽ chịu thiệt hại nặng nhất. Mất việc làm, không còn thu nhập, hệ thống an sinh xã hội kém khiến hàng triệu người đối mặt với cảnh đói nghèo. Hậu quả của Covid-19 được đánh giá nặng nề hơn nhiều so với cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 2008 hay trận sóng thần ở Ấn Độ Dương năm 2004. 

Nghiên cứu của Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) cho thấy khu vực Đông Nam Á nhiều khả năng đứng thứ 2 sau Ấn Độ trong bảng xếp hạng những khu vực có nhiều người nghèo mới nhất tại châu Á trong năm nay. 

Đồng quan điểm, nhà kinh tế Priyanka Kishore tại Công ty Oxford Economics Ltd. nhận định sự thiếu hụt về nhu cầu, làn sóng phá sản của các công ty, lệnh giãn cách xã hội kéo dài đang ảnh hưởng xấu đến thị trường lao động Đông Nam Á. "Dự đoán GDP Đông Nam Á năm 2022 sẽ thấp hơn 2% so với thời trước dịch Covid-19", chuyên gia Kishore chia sẻ.

Năm 2019, công ty tư vấn quản lý toàn cầu Bain & Co. dự báo sẽ có thêm ít nhất 50 triệu người dân Đông Nam Á được xếp vào tầng lớp trung lưu trước năm 2022. Triển vọng 300 tỷ USD thu nhập khả dụng của khu vực đã thu hút Toyota Motors Corp. và Ikea mở rộng đầu tư tại đây. Thế nhưng Covid-19 đã xóa đi dự báo tốt đẹp này chỉ sau 9 tháng hoành hành.

Báo cáo của Viện nghiên cứu phát triển kinh tế quốc tế (WIDER) cho thấy vì dịch Covid-19, có tới 347,4 triệu người châu Á-Thái Bình Dương có thể rơi xuống dưới mức nghèo, tương đương mức thu nhập chỉ 5,5 USD/ngày. WB cũng cảnh báo tỷ lệ đói nghèo trên toàn cầu có khả năng tăng trở lại lần đầu tiên trong hơn 20 năm qua.

Một người dàn ông vô gia cư ở Phnom Penh (6/2020). Ảnh: Getty Images
Một người đàn ông vô gia cư ở PhnomPenh (6/2020).

Số liệu kinh tế quý II tại nhiều quốc gia ASEAN cho thấy dấu hiệu của một đợt gia tăng số hộ nghèo mới vì đại dịch. So với cùng kỳ năm trước, kinh tế Indonesia giảm 5,3%, Malaysia giảm 17,1%, Philippines giảm 16,5%. Cùng với đó,  Singapore và Thái Lan cũng có mức giảm mạnh, lần lượt là 13,3% và 12,2%.

Điểm sáng Việt Nam không cứu nổi bức tranh toàn cảnh ảm đạm của khu vực. HSBC Holdings thậm chí cảnh báo đà suy giảm của khu vực vẫn sẽ kéo dài đến đầu năm 2021 trong bối cảnh ngành sản xuất và du lịch thiệt hại nặng, bấp chấp chính phủ nhiều quốc gia đã chi hàng tỷ USD để vực dậy nền kinh tế mong mạnh giữa đại dịch.

Tin Cùng Chuyên Mục