Kongo Gumi, doanh nghiệp lâu đời nhất Nhật Bản, chỉ xây dựng công trình đền, chùa vẫn tồn tại 1.400 năm

An Nhiên

Lịch sử tồn tại và phát triển của Kongo Gumi còn là tấm gương để nhiều doanh nghiệp học hỏi. Không đơn giản để một doanh nghiệp có thể tồn tại hàng nghìn năm.

Kongo Gumi được Toshio Goto, giáo sư tại Đại học Kinh tế Nhật Bản, công nhận là công ty lâu đời nhất tại Nhật Bản. Công ty được thành lập vào thế kỉ thứ VI, chính xác là năm 578 với hạng mục đầu tiên là xây dựng một ngôi chùa Phật giáo có tên Shitenno-ji ở vùng đất mà ngày nay là Osaka. Đây là dự án mang tầm quốc gia do Thái tử Nhật Bản Shotoku thời bấy giờ chủ trì. 

Năm 2020, Kongo Gumi lần đầu phải đối mặt với những thực tế và thách thức mới do đại dịch Covid-19 khiến một số dự án đền chùa bị hoãn lại. Số lượng người đến thăm các ngôi chùa hoặc tổ chức các nghi lễ Phật giáo cho người chết cũng đang giảm ở Nhật Bản do xu hướng đơn giản hóa tang lễ đang trở nên phổ biến. Tất cả làm cho doanh thu ở các ngôi đền chùa giảm sút.

Lịch sử tồn tại lâu đời

Công ty được tạo dựng bởi một nhóm ba người thợ mộc Hàn Quốc. Nhóm thợ này được thái tử Shokoto mời đến từ Bách Tế, một vương quốc cổ đại ở phía tây nam của Bán đảo Triều Tiên, để xây dựng chùa. Trong "Nihon Shoki" ("Biên niên sử Nhật Bản") cũng nhắc đến nhóm thợ mộc đã tham gia vào việc xây dựng các công trình đền chùa thời kỳ này ở Nhật Bản.

Lịch sử tồn tại và phát triển của Kongo Gumi còn là tấm gương để nhiều doanh nghiệp học hỏi. Không đơn giản để một doanh nghiệp có thể tồn tại hàng nghìn năm.

Theo Hidekazu Sone, Phó giáo sư tại Đại học Văn hóa Nghệ thuật Shizuoka, người nghiên cứu các doanh nghiệp lâu đời, một yếu tố quan trọng cho sự tồn tại của Kongo Gumi là sự tồn tại của ngôi chùa Shitenno-ji trong đời sống tinh thần văn hóa của người dân trong vùng. Tuy nhiên, đó không phải là lý do duy nhất giúp công ty tồn tại lâu dài. “Có những lý do liên quan đến cả kỹ năng và quản lý”, Phó giáo sư chia sẻ. 

Ngôi chùa Phật giáo Shitenno-ji ở Osaka được xây dựng vào thế kỷ thứ VI (Ảnh Nikkei)
Ngôi chùa Phật giáo Shitenno-ji ở Osaka được xây dựng vào thế kỷ thứ VI (Ảnh Nikkei)

Về chuyên môn trong lĩnh vực xây dựng, các nhóm thợ thủ công được duy trì một cách độc lập và có thương hiệu riêng rõ ràng. Hiện có 8 nhóm làm việc cho Kongo Gumi với tay nghề bậc nhật. Điều này giúp các dự án xây dựng do công ty này chịu trách nhiệm đều có danh tiếng nhất định. 

Trong việc quản lý công ty, dù từng là doanh nghiệp do gia đình nhưng Kongo Gumi lại không vận hành theo kiểu cha truyền con nối.

Vào thời kỳ Edo (1603-1868), công ty bắt đầu bị đe dọa bởi sự cạnh tranh từ các nhóm thợ mộc khác. Để tồn tại trong môi trường kinh doanh khắc nghiệt hơn, Kongo Gumi phải chọn những người lãnh đạo là những thợ mộc lành nghề và có năng khiếu lãnh đạo.

Các tài liệu từ thời Edo cho thấy công ty đã quyết định không đề bạt con trai cả của gia đình Kongo vào vị trí lãnh đạo nếu người này không có những phẩm chất cần thiết, phù hợp với doanh nghiệp. Có trường hợp bị loại khỏi vị trí người lãnh đạo công ty do không thể thực hiện những cam kết của mình với công việc.

Ngay cả khi gia đình không có người thừa kế nam, con gái họ có thể lấy một người chồng có thể trở thành thợ mộc.

Shigeo Kiuchi đứng đầu Kiuchi Gumi, một trong tám nhóm thợ mộc làm việc cho Kongo Gumi. (Ảnh do Kyosuke Ogame cung cấp)
Shigeo Kiuchi đứng đầu Kiuchi Gumi, một trong tám nhóm thợ mộc làm việc cho Kongo Gumi. (Ảnh do Kyosuke Ogame cung cấp)

Sáp nhập để tồn tại

Một lý do khác để Kongo Gumi tồn tại lâu đời như vậy đó là công ty này liên tục thay đổi cách thức tồn tại theo thời gian. Bước ngoặt lớn nhất là việc công ty này được Takamatsu mua lại vào năm 2006. Khi đó, Chủ tịch mới của Kongo Gumi,  Kenichi Tone được cử đến từ Takamatsu để quản lý công ty, cho biết chìa khóa thành công trong việc tổ chức lại công ty là để "biến nó thành một công ty bình thường."

Kinh phí xây dựng đền, chùa về cơ bản được quyên góp từ người dân địa phương và khách du lịch trong một thời gian dài, thường khoảng từ 5 đến 10 năm. Và việc chậm trễ trong quá trình thi công ở các dự án xây dựng đền chùa thường được chấp nhận. Tuy nhiên, Takamatsu “không hài lòng” với cách hoạt động cũ của doanh nghiệp này với quan niệm doanh số sẽ “tự động đến”.

Sau khi trở thành chi nhánh Takamatsu, Kongo Gumi bắt đầu công khai các số liệu tài chính cho những nhân viên không biết rõ về hiệu quả thu nhập của công ty. Công ty cũng chia sẻ kế hoạch xây dựng cho các nhân viên, phát triển sổ tay hướng dẫn và lưu đồ để quản lý quy trình kinh doanh. Chi phí trong công ty cũng được quản lý chặt chẽ hơn. 

Và duy trì những giá trị cốt lõi

Tuy nhiên, Takamatsu không cố gắng thay đổi cách làm việc của những người thợ thủ công “kiêu hãnh” của Kongo Gumi. Việc xây dựng chùa chiền chủ yếu được thực hiện thủ công và theo cách thức hoàn toàn khác với các công trình xây dựng thông thường. Ví dụ, khi điều kiện thời tiết xấu kéo dài, những người thợ mộc phải dành nhiều ngày để mài cưa và bào. Vào những ngày khác, họ dành nhiều thời gian để hoàn thiện cẩn thận những phần góc cắt nhỏ.

Do đó, Takamatsu không hề thay đổi quan niệm làm việc này cũng như cái tên lâu đời Kongo Gumi cũng được duy trì, mang theo niềm tin tưởng được xây dựng qua nhiều thế kỷ.

Kenichi Tone, chủ tịch của Kongo Gumi (Ảnh: Kyosuke Ogame)
Kenichi Tone, chủ tịch của Kongo Gumi (Ảnh: Kyosuke Ogame)

Kongo Gumi đạt doanh thu hàng năm khoảng 4 tỷ yên (38 triệu USD) và có nguồn gần như ổn định qua cả thiên niên kỷ. Nhân sự của công ty hiện có khoảng 110 người. Hiện tại chỉ có một thành viên trong gia đình Kongo còn đang làm việc cho Kongo Gumi. Đó là con gái của gia đình thứ 40 trong dòng họ và hiện là trưởng họ thứ 41.

Mặc dù gia đình Kongo không còn tham gia vào việc quản lý công ty, gia tộc vẫn được coi là biểu tượng của Kongo Gumi, có tầm quan trọng thiết yếu đối với những người thợ mộc và mối quan hệ của công ty với Shitenno-ji.

Tin Cùng Chuyên Mục