PGS.TS Trần Đình Thiên: Nhật Bản "thoát Á" để thành rồng, Việt Nam cần "thoát Trung" tự cường

Hiếu Nguyễn

(Doanhnhan.vn) - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đặt ra hai khái niệm "cởi trói" nền kinh tế nước nhà là "thoát Trung" và "thoát Ta" trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Phát biểu tại buổi toạ đàm "Làm gì để kinh tế Việt Nam vượt qua đại dịch Covid-19?" được tổ chức ngày hôm qua 15/5, PGS.TS Trần Đình Thiên (nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam) nhấn mạnh tới hai khái niệm "thoát Trung" và "thoát Ta" trong bối cảnh kinh tế thế giới đang có nhiều biến động. 

Theo ông, nếu làm được điều trên, đất nước sẽ càng tự cường, phát triển mạnh mẽ hơn. Đó cũng là một trong bốn cơ hội lịch sử đang mở ra cho Việt Nam.

Những cơ hội đó bao gồm việc Việt Nam có thể thoát khỏi những tư duy phát triển, trói buộc cũ, tận dụng khả năng tiến vượt để đuổi kịp rồi đi cùng với thế giới. Đồng thời, đó cũng là cơ hội để không còn lệ thuộc vào Trung Quốc, ví dụ như vấn đề nguyên liệu đầu vào tồn tại nhiều năm trở lại đây. Cuối cùng, ông Thiên đề cập tới việc tạo dựng đẳng cấp mới cho đất nước.

PGS.TS Trần Đình Thiên: Nhật Bản

 

Lý giải thêm, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho biết, "thoát Trung" ở đây được hiểu là thoát khỏi những trói buộc xã hội, tập tục, quy định kiểu phương Đông truyền thống. Với kinh tế, câu chuyện được hiểu theo chiều hướng thoát khỏi những sự lệ thuộc phát triển, bẫy nợ, bẫy đầu tư, thâm hụt thương mại nặng nề.

Ông Thiên lấy ví dụ về lịch sử cửa nước Nhật thời Minh Trị, quốc gia sử dụng khái niệm "thoát Á" nhằm vươn lên. Cái lõi của "thoát Á" chính là Nho giáo, mà cụ thể là văn hoá Trung Quốc.

"Nhật Bản vượt qua được nên họ bay lên, là đất nước đầu tiên của châu Á nhập vào danh sách 20 quốc gia phát triển nhất toàn cầu. Phải hàng chục năm sau mới đến Hàn Quốc", ông Thiên nói.

Về "thoát Ta", có thể hiểu nôm na như việc vượt qua chính giới hạn của bản thân. Bởi hàng chục năm nay, nền kinh tế Việt Nam bị phụ thuộc vào nhiều khía cạnh, từ nguyên liệu đầu vào, thâm hụt thương mại,..với Trung Quốc. Vì vậy, có bứt phát được hay không phụ thuộc vào chính bản thân Việt Nam. Dù vậy, ông Thiên nhận định đây không phải là nhiệm vụ dễ dàng.

Dẫn số liệu về dòng vốn FDI trong năm 2019, ông Trần Đình Thiên cho biết, trước dịch bệnh Covid-19, Việt Nam đã trải qua 3 năm tăng trưởng tốt, trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn nước ngoài.

Tuy nhiên, khi nhìn vào chi tiết, có thể thấy số lượng dự án đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tăng 20%, nhưng tổng số vốn đầu tư đăng ký mới giảm tới 16%. Từ đó, có thể kết luận quy mô dự án FDI vào Việt Nam giảm tới 40%.

Điều này cho thấy hai nguy cơ chính. Theo ông Thiên, thứ nhất, nhiều dự án FDI nhiều dự án FDI là từ Trung Quốc tràn sang Việt Nam nhằm tránh ảnh hưởng bởi cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung. Các dự án này đa phần có quy mô nhỏ, tiềm ẩn nguy cơ công nghệ thấp, và tạo áp lực cạnh tranh đối với chính các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam.

Thứ hai, Việt Nam bán được sang Mỹ rất nhiều nhưng nhập từ Trung Quốc cũng rất lớn dẫn đến việc phụ thuộc giao thương vào 2 nền kinh tế lớn này.

Tin Cùng Chuyên Mục