Trung Quốc chật vật xử lý 26 tấn quần áo cũ

Ngọc Diễm

Thị trường tiêu thụ thời trang lớn nhất thế giới đang đối diện với bài toán không đủ chỗ chứa cho núi hàng may mặc khổng lồ đã qua sử dụng, trong đó phần lớn là hàng giá rẻ, chất lượng thấp.

 Núi quần áo cũ khổng lồ

Zhao Xiao, 35 tuổi, một người dân Bắc Kinh, để những bộ quần áo cũ của mình vào thùng kim loại thu gom đồ trên đường phố với dòng chữ nổi bật “Carbon thấp, ấm áp, yêu thương”. “Nếu số quần áo này đến tay những người nghèo cần chúng thì thật tuyệt, điều đó khiến tôi cảm thấy bớt tội lỗi thay vì vứt bỏ chúng”, Xiao cho biết.

Những lo lắng về đống quần áo cũ của Xiao hoàn toàn dễ hiểu bởi rất ít hàng may mặc đã qua sử dụng tại Trung Quốc có thể đến tay các tổ chức từ thiện, mặc dù những thùng thu gom quần áo được bố trí khắp các thành phố lớn. Theo Bloomberg, một số hàng may mặc cũ sẽ được bán cho các nước đang phát triển, một số khác sẽ đem đi đốt hoặc chôn vùi trong các đống rác.

Trung Quốc loay hoay xử lý 26 tấn quần áo đã qua xử dụng. (Ảnh: Bloomberg)
Trung Quốc loay hoay xử lý 26 tấn quần áo đã qua xử dụng. (Ảnh: Bloomberg)

Tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng cùng với sự bùng nổ của thương mại điện tử đã giúp Trung Quốc vượt qua Mỹ trở thành thị trường thời trang lớn nhất thế giới vào năm ngoái. Riêng năm tài chính 2017-2018, Trung Quốc đã chiếm tới 1/5 doanh thu toàn cầu trị giá 4 tỷ USD của gã khổng lồ bán lẻ Nhật Bản Uniqlo.

Tuy nhiên hầu hết sản phẩm may mặc của Trung Quốc là hàng thời trang nhanh, sản xuất hàng loạt, giá rẻ và thời gian sử dụng ngắn. Theo Tân Hoa Xã, hiện nay Trung Quốc là nước có lượng quần áo đã qua sử dụng nhiều nhất thế giới với hàng tấn đồ cũ bị vứt bỏ mỗi ngày và chưa đến 1% trong số đó được tái sử dụng hay tái chế.

Phần lớn quần áo cũ ở thị trường tỷ dân sẽ bỏ vào thùng rác khiến mối đe dọa đến môi trường càng gia tăng. Thực tế gần như toàn bộ 654 bãi chôn lấp khổng lồ của Trung Quốc đã lấp dầy trước kế hoạch. Bãi rác lớn nhất ở Jiangcungou, tỉnh Thiểm Tây với kích thước bằng 100 sân bóng đá đã bị lấp đầy trước kế hoạch 25 năm sau khi nhận lượng rác thải hàng ngày gấp gần 4 lần so với dự đoán.

Một điểm thu gom và phân loại quần áo cũ ở Thượng Hải. Ảnh: Bloomberg.
Một điểm thu gom và phân loại quần áo cũ ở Thượng Hải. Ảnh: Bloomberg.

Loay hoay xử lý bài toán quần áo cũ

Hen Wen, 38 tuổi, một cư dân địa phương đã ủng hộ xu hướng tái sử dụng quần áo cũ, tuy nhiên cô đã gặp nhiều ánh nhìn không thiện cảm từ người xung quanh. “Mặc dù mục đích rất tuyệt vời nhưng ngay cả gia đình và bạn bè tôi cũng không hiểu vì sao tôi lại mua đồ cũ trong khi có đủ tiền mua sản phẩm mới từ của các thương hiệu quốc tế”, Wen chia sẻ.

“Khi nhìn thấy quần áo cũ, mọi người không nghĩ đến vấn đề thân thiên với môi trường mà cho rằng đó là biểu tượng của sự nghèo đói”, Wen cho biết.

Tại Trung Quốc, quần áo đã qua sử dụng được coi là không hợp vệ sinh, thậm chí đem lại xui xẻo, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn. Ngoài ra chính phủ Trung Quốc đã cấm việc bán quần áo đã qua xử dụng mà không vì mục đích từ thiện khiến việc xử lý núi hàng may mặc càng nan giải hơn.

“Mọi người muốn quyên góp quần áo cũ cho các gia đình nghèo ở Trung Quốc nhưng điều đó không còn thực tế nữa. Vài năm trước chỉ cần một chiếc áo khoác mới 70% thì sẽ có người lấy nó, nhưng nay tôi xấu hổ đến mức không dám đưa một chiếc áo cho họ nếu nó không mới 90%”, Giám đốc nền tảng thu gom quần áo cũ Baijingyo, Jason Fang cho biết.

Người Trung Quốc cho rằng quần áo cũ là biểu tượng của sự nghèo đói. (Ảnh; Bloomberg)
Người Trung Quốc cho rằng quần áo cũ là biểu tượng của sự nghèo đói. (Ảnh; Bloomberg)

Không những vậy, hoạt động tái chế quần áo cũ còn tốn chi phí khổng lồ. Theo quỹ Ellen MacArthur, ngành công nghiệp thời trang chiếm khoảng 10% lượng khí thải carbon toàn cầu, nhiều hơn tổng khí thải từ tất cả các chuyến bay và vận tải biển cộng lại.

Trung Quốc đã ủy quyền cho các tổ chức được chính phủ phê duyệt để thu thập và phân loại quần áo quyên góp còn tốt, tuy nhiên hiệu quả không được cao. Quần áo ngày càng chất đống tại các điểm thu bởi “rất khó để giải quyết”, theo Bộ Nội vụ Trung Quốc.

Bởi vậy hàng may mặc đã qua sử dụng có chất lượng tốt thường được bán ra nước ngoài, đặc biệt là châu Phi. Theo Hiệp hội Tái chế hàng dệt may có trụ sở ở Anh, xuất khẩu quần áo đã sử dụng của Trung Quốc đã tăng từ 1% lên 6,4% tổng kim ngạch thế giới trong giai đoạn từ năm 2010-2015.

Thậm chí một số quần áo cũ sẽ được chuyển đến châu Âu và Mỹ trước khi chuyển lại châu Phi với mức giá hời bởi “mọi khách hàng châu Phi đều ưa chuộng quần áo của Mỹ hơn”, Fang khẳng định.

Hầu hết các bãi rác tại Trung Quốc đã bị lấp đầy. (Ảnh: Bloomberg)
Hầu hết các bãi rác tại Trung Quốc đã bị lấp đầy. (Ảnh: Bloomberg)

Người dân Trung Quốc giờ đây cũng chuyển qua sử dụng các trang thương mại điện tử như Alipay để kêu gọi quyên góp quần áo cũ. Trong đó 70% đồ cũ do 2 nền tảng Baijingyo và White Whales thu gom để bán tại các chợ nước ngoài, 15% sẽ được sử dụng trong xây dựng, nông nghiệp hoặc gửi đến các lò đốt năng lượng.

Alan Wheeler, đại diện bộ phân dệt may tại Văn phòng Tái chế Quốc tế cho rằng việc đốt hay chôn lấp quần áo cũ không phải giải pháp bền vững về môi trường. “Chúng ta cần mua ít quần áo hơn, đó là giải pháp đơn giản và thực tế nhất lúc này", Wheeler khẳng định.

Tin Cùng Chuyên Mục